Есептің шарты. Білім беру ұйымы үш бағдарламаның бірін таңдауы керек: A, B және C. Бағдарламалар үш критерий бойынша бағаланады: сапа, құны және қолжетімділігі. Саати әдісі арқылы критерийлердің басымдықтарын анықтап, ең тиімді бағдарламаны таңдау қажет.

Шешуі.

1. Иерархиялық құрылымды құрамыз.

Мақсат — үздік білім беру бағдарламасын таңдау. Критерийлер — сапа, құны және қолжетімділігі. Баламалар — A, B және C бағдарламалары.

2. Критерийлерді жұптық салыстырамыз.

Сарапшының бағалауы бойынша сапа құннан 3 есе, сапа қолжетімділіктен 2 есе маңызды, ал қолжетімділік құннан 2 есе маңызды деп аламыз.

Критерий	Сапа	Құны	Қолжетімділік
Сапа	1	3	2
Құны	1/3	1	1/2
Қолжетімділік	1/2	2	1

3. Критерийлердің басымдықтарын есептейміз.

Әр бағанның қосындысын табамыз:

• Сапа: 1+1/3+1/2=11/6 ≈1,833
• Құны: 3+1+2=6
• Қолжетімділік: 2+1/2+1=3,5

Матрицаның әр элементін өз бағанының қосындысына бөлеміз. Содан кейін әр жолдың орташа мәнін есептейміз.

Критерий	Басымдық салмағы
Сапа	0,539
Құны	0,164
Қолжетімділік	0,297

Демек, ең маңызды критерий — сапа (53,9%), одан кейін қолжетімділік (29,7%) және құн (16,4%).

4. Бағдарламаларды бағалаймыз.

Сарапшылардың бағалауы бойынша бағдарламалардың критерийлер бойынша салыстырмалы басымдықтары төмендегідей болсын.

Бағдарлама	Сапа	Құны	Қолжетімділік
A	0,6	0,2	0,3
B	0,3	0,5	0,4
C	0,1	0,3	0,3

Әр бағдарлама үшін жалпы басымдықты есептейміз:

Нәтижені талдау. Ең жоғары басымдық A бағдарламасына тиесілі — 0,452. Сондықтан ол ең тиімді балама ретінде таңдалады. Саати әдісі шешім қабылдау кезінде критерийлердің маңыздылығын ескеруге және сараптамалық бағалауларды сандық нәтижеге айналдыруға мүмкіндік береді.