1. Қақтығыстық жағдайдың туындауына қандай себептер әсер етті?

Бұл қақтығыстың туындауына бірнеше себеп ықпал етті.

1. Ұйымдастырушылық себептер

Мұғалімнің жұмыс кестесін құру кезінде оның отбасылық жағдайы ескерілмеген. Әлия Орынбасарқызы жұмысқа қабылданғанда алғашқы сабақтарды бермеуді өтінген, бірақ бұл келісім сақталмаған.

2. Коммуникациялық себептер

Директор мұғалімге ескертуді оқушылардың көзінше айтты. Бұл мұғалімнің кәсіби беделіне әсер етіп, оның намысына тиді.

3. Рөлдік қақтығыс

Директор ұйым тәртібін сақтауды талап етсе, мұғалім ана ретінде отбасылық міндеттерін де орындауға мәжбүр болды. Осы екі рөл арасында қайшылық пайда болды.

4. Тұлғааралық себептер

Тараптар бір-бірінің жағдайын түсінуге және ортақ шешім табуға ұмтылмады. Директор әкімшілік ұстанымды таңдаса, мұғалім өз жағдайына түсіністік күтті.

5. Басқару стилінің әсері

Директордың әрекетін авторитарлық басқару стилінің көрінісі ретінде бағалауға болады. Ол мәселені талқылаудан гөрі бұйрық беру және талап қою тәсілін қолданды.

2. Конфликтологиялық талдау әдістерін берілген жағдайда қалай қолдануға болады?

Берілген жағдайға конфликтологиялық талдаудың негізгі элементтерін қолдануға болады.

Қақтығыс субъектілері

·       Мектеп директоры;

·       Химия пәнінің мұғалімі Әлия Орынбасарқызы.

Қақтығыс объектісі

·       Жұмыс тәртібі мен сабаққа уақытында келу мәселесі;

·       Мұғалімнің еңбек жағдайын ұйымдастыру;

·       Мұғалімнің кәсіби беделі мен абыройы.

Тараптардың мүдделері

Директордың мүддесі:

·       еңбек тәртібін сақтау;

·       сабақтардың уақытында басталуы;

·       мектептегі тәртіп пен бақылауды қамтамасыз ету.

Мұғалімнің мүддесі:

·       отбасылық жағдайын ескеру;

·       кәсіби беделін сақтау;

·       басшылық тарапынан түсіністік көру.

Қақтығыстың даму кезеңдері

1-кезең – қақтығысқа дейінгі жағдай
Мұғалімнің жұмыс кестесіне байланысты жасырын қарама-қайшылық болған.

2-кезең – оқиға (инцидент)
Директордың оқушылардың көзінше ескерту жасауы.

3-кезең – ашық қақтығыс
Кабинеттегі әңгіме барысында тараптардың өзара айыптауы.

4-кезең – қақтығыстың аяқталуы
Мұғалімнің жұмыстан шығу туралы шешім қабылдауы.

Қақтығысты шешудің мүмкін жолдары

·       жеке әңгімелесу арқылы мәселені талқылау;

·       сабақ кестесін қайта қарастыру;

·       ымыраға келу;

·       медиация немесе үшінші тұлғаның қатысуы;

·       өзара түсіністік пен ынтымақтастық стратегиясын қолдану.