1. Қақтығыстық жағдайдың даму сипаты қандай?

Бұл жағдайда қақтығыс ашық түрде көрініс тапқан тұлғааралық қақтығыс болып табылады.

Әңгімеден А қызметкерінің Б қызметкерінің кәсіби біліктілігін сынап, оны кемсітуге бағытталған сөздер айтқаны байқалады:

«Сіз қарапайым нәрселерді білмейсіз!»

Бұл сөздер Б қызметкерінің намысына тиіп, қорғаныс реакциясын туғызған:

«Мұның сізге ешқандай қатысы жоқ. Өз ісіңізбен айналысыңыз».

Сондықтан қақтығыс қарапайым пікір алмасудан жеке тұлғаға бағытталған шабуыл деңгейіне өткен.

Дәріс мәтіні бойынша мұндай жағдай қақтығыстың ашық кезеңіне, нақтырақ айтқанда оқиға (инцидент) кезеңіне жатады.

Қақтығыстың даму сипаты:

· тұлғааралық;

· эмоционалды;

· деструктивті бағыттағы;

· ашық қақтығыс.

2. Қақтығыстық жағдайдың оқиғасы не және әрі қарай шиеленісуі (эскалация) қалай жүруі мүмкін?

Оқиға (инцидент) – А қызметкерінің Б қызметкеріне қатысты кемсітуші сипаттағы пікір айтуы.

Яғни қақтығыстың басталуына түрткі болған нақты әрекет:

«Сізге алты жыл бойы осыны үйретті ме?»

деген сөз.

Бұл сөз кәсіби сыннан жеке басқа шабуылға айналып отыр.

Егер жағдай тоқтатылмаса, қақтығыстың эскалациясы келесі түрде жүруі мүмкін:

1. Тараптардың эмоциялық шиеленісі күшейеді.

2. Өзара айыптау көбейеді.

3. Қарым-қатынас кәсіби деңгейден жеке деңгейге өтеді.

4. Қорлау, кемсіту, мысқылдау орын алады.

5. Басқа қызметкерлер қақтығысқа тартылады.

6. Ұжым ішінде топтарға бөліну пайда болуы мүмкін.

7. Қақтығыс еңбек өнімділігіне және психологиялық ахуалға теріс әсер етеді.

Бұл дәрісте көрсетілген қақтығыс эскалациясының белгілеріне сәйкес келеді:

· дәлелдерден жеке шабуылдарға көшу;

· эмоционалдық шиеленістің артуы;

· қарсыласты жағымсыз қабылдау;

· қатысушылар санының көбеюі.