1.1 «Қақтығыстарды басқару» пәнінің құрылымы

1-мысал. Ұйымдағы қақтығыс

Жағдай

Компанияда: бөлім басшысы;қызме ткерлер арасында түсініспеушілік пайда болды.

Себеп: Жұмыс міндеттері нақты бөлінбеген.

Нәтиже: еңбек өнімділігі төмендеді; эмоционалдық шиеленіс артты.

Бұл нені көрсетеді?

Қақтығыстарды басқару пәні: себепті анықтауға; талдауға; шешу жолын ұсынуға көмектеседі.

2-мысал. Қақтығыстың алдын алу

Жағдай

Жаңа қызметкерлер арасында: бәсекелестік күшейді.

Басшы не істеді? міндеттерді нақты бөлді; ұжымдық жиналыс өткізді; коммуникацияны жақсартты.

Нәтиже: Қақтығыс туындамай тұрып тоқтатылды.

1.2 Қақтығыстарды басқарудың зерттеу пәні мен объектісі

3-мысал. Зерттеу объектісі

Жағдай

Екі бөлім арасында: бюджет бөлуге байланысты дау туды.

Объект

Бөлімдер арасындағы қатынас.

Пән

Қақтығыстың: себебі; динамикасы; шешу жолы.

4-мысал. Басқарушылық қақтығыс

Жағдай

Басшы: қызметкерлерге талапты күшейтті.

Нәтиже

Қызметкерлер: қарсылық көрсетті; мотивация төмендеді.

Қақтығыстарды басқару нені зерттейді? неге қарсылық пайда болды; оны қалай басқаруға болады.

1.3 Қақтығыстарды басқарудың қалыптасу және даму тарихы

5-мысал. Әлеуметтік қақтығыс

Жағдай

Жұмысшылар: жалақыны көтеруді талап етті.

Басшылық: қарсы болды.

Теориялық түсіндіру: Бұл — мүдделер қақтығысы.

6-мысал. Тұлғаішілік қақтығыс

Жағдай

Қызметкер: мансап жасағысы келеді; бірақ отбасы уақыты жетіспейді.

Нәтиже: Ішкі психологиялық қақтығыс пайда болды.

1.4 Негізгі ұғымдары, әдістері және басқа пәндермен байланысы

7-мысал. Компромисс

Жағдай

Екі бөлім: бірдей ресурсты талап етті.

Шешім

Ресурс: екі бөлімге бөлінді.

Бұл қандай әдіс? Компромисс.

8-мысал. Социометрия

Жағдай

Ұжымда: жасырын топтар пайда болды.

Психолог: социометрия жүргізді.

Нәтиже: лидерлер; оқшауланған қызметкерлер анықталды.

9-мысал. Құқықпен байланысы

Жағдай

Қызметкер: заңсыз жұмыстан шығарылды.

Нәтиже: Сотқа жүгінді.

Бұл қай ғылыммен байланысты? Құқықтану.