1. Энергия дегеніміз не және оның қандай түрлері бар?
   Энергия – дененің жұмыс істеу қабілеті. Түрлері: механикалық, жылулық, электрлік, химиялық, ядролық, сәулелік (жарық), потенциалдық және кинетикалық энергия.
2. Энергияның сақталу заңының негізгі қағидаларын түсіндіріңіз.
   Энергия жоғалмайды және жоқтан пайда болмайды, ол тек бір түрден екінші түрге айналады. Жабық жүйеде толық энергия мөлшері тұрақты сақталады.
3. Сутегі отын ретінде қандай артықшылықтарға ие?

- Жанғанда тек су түзіледі → экологиялық таза
- Жоғары энергия сыйымдылығы (1 кг H₂ = 3× бензин)
- Қайта жаңартылатын көздерден алынуы мүмкін
- Жан-жақты қолдануға бейім (көлік, энергетика, ғарыш)

4. Сутегіні алудың қазіргі таңда қолданылатын негізгі әдістерін атаңыз.

- Табиғи газды бу арқылы реформалау
- Су электролизі
- Биомасса пиролизі
- Фотокатализ және термохимиялық әдістер
- Метанолды қайта өңдеу

5. Сутегін алу процесіндегі экологиялық мәселелер қандай?

- Табиғи газдан сутегі алу кезінде көмірқышқыл газы бөлінеді
- Электролиз кезінде пайдаланылатын энергия көзінің экологиялық сипаты маңызды
- Биомасса мен метанол қолдану кезінде де жанама шығарындылар пайда болуы мүмкін

6. Сутегі отын элементтері қалай жұмыс істейді және олардың артықшылықтары қандай?
   Жұмыс істеу принципі: сутегі мен оттегі электродтарда реакцияға түсіп, электр тогы, су және жылу түзеді.
   Артықшылықтары:

- Тыныш жұмыс істейді
- Жоғары тиімділік
- Зиянды шығарындылар жоқ (тек су түзіледі)
- Ұзақ мерзімді энергия көзі

7. Сутегіні сақтаудың қандай әдістері бар және олардың бір-бірінен айырмашылығы неде?

- Қысылған газ күйінде сақтау (ыдыста 350–700 бар)
- Сұйытылған күйде сақтау (−253°C, криогендік)
- Химиялық қосылыстарда (металлгидридтер, органикалық тасымалдағыштар)
- Наноқұрылымдарда сақтау (көміртекті нанотүтіктер)
  Айырмашылық – көлем, масса, температура және қауіпсіздік деңгейі.

8. Көміртекті наноматериалдар сутегі сақтау үшін неге тиімді?

- Жоғары меншікті беті
- Жеңіл, химиялық инертті
- Сутегіні физикалық адсорбция немесе интеркаляция арқылы ұстай алады
- Қайта зарядтауға жарамды

9. Сутегіні сақтау үшін қандай нанотүтіктер тиімдірек және не себепті?
   Көпқабатты көміртекті нанотүтіктер (MWCNT) – сутегіні көбірек адсорбциялай алады, термиялық тұрақты, қайталама қолдануға жарамды. Сонымен қатар, диаметрі мен бетінің модификациясы маңызды рөл атқарады.
10. Магний негізіндегі гидридтердің сутегімен әрекеттесу ерекшеліктері қандай?

- MgH₂ – жоғары сутегі сыйымдылығына ие (7,6%)
- Қатты, тұрақты гидрид
- Жоғары температурада (300–400°C) ыдырайды
- Қайта зарядталу циклі баяу, бірақ наноқұрылымдастыру арқылы жақсартуға болады