Ғылым-бұл табиғат, қоғам және ойлау туралы жаңа білім алуға бағытталған зерттеу саласы. Ғылым рухани мәдениеттің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Ол мынадай өзара байланысты белгілермен сипатталады: – табиғат, адам, қоғам туралы объективті және негізделген білімнің жиынтығы; – жаңа сенімді білім алуға бағытталған қызмет; - таным мен білімнің болуын, жұмыс істеуін және дамуын қамтамасыз ететін әлеуметтік институттардың жиынтығы. "Ғылым" термині ғылыми танымның жекелеген салаларын белгілеу үшін де қолданылады: математика, физика, биология және т.б. ғылымның мақсаты субъективті және объективті әлем туралы білім алу болып табылады. Ғылымның міндеттері: – фактілерді жинау, сипаттау, талдау, қорыту және түсіндіру; – табиғат, қоғам, ойлау және таным қозғалысының заңдылықтарын анықтау; – алынған білімді жүйелеу; – құбылыстар мен процестердің мәнін түсіндіру; – оқиғаларды, құбылыстар мен процестерді болжау; – алынған білімді практикалық пайдаланудың бағыттары мен нысандарын белгілеу болып табылады. Ғылымның функциялары. Ғылымның маңызды функциясы-қоғамның өнімді күші болу. Қайта өрлеу дәуірінде ғылымның маңызы күрт өсті, бұл кезде пәндік-практикалық қызмет көптеген міндеттер ғылыми әдістерді қолданбай шешілмейтін деңгейге жетті. ХХ ғасырда ғылым дамыған қозғаушы өндіргіш күшке айналады. Радиоэлектроника, биотехнология, ақпараттық технологиялар және т. б. салалардағы жаңа жаңалықтармен тығыз байланысты өндірістің жаңа салалары пайда болады. Ғылым теориялық зерттеулер немесе инженерлік-құрылымдық схемалар түрінде көрсетілген сенімді негізделген бағдарламалар мен іс-шаралар жоспарларын жасайтын және практикаға ұсынатын рухани өндіріс саласына айналады.

Қайта өрлеу дәуірінде және ерте ағартуда ғылымның дүниетанымдық функциясы пайда бола бастады. Дінге қарсы күресте ғылым дүниетанымның қалыптасуына қатысу құқығын қорғауға мәжбүр болды. Ғылымның білім беру функциясы дүниетанымдық функцияға да жақын, өйткені білім берудің басты міндеті – адамды мәдени құндылықтармен таныстыру, оның ішінде ғылымнан басқа мораль, дін, философия, өнер және т.б. ғылымдардың жіктелуі-бұл белгілі бір принциптер негізінде олардың өзара байланысын ашу және осы байланыстарды логикалық негізделген құрылым немесе серия түрінде білдіру. Ғылымдардың жіктелуі жаратылыстану, техникалық, әлеуметтік ғылымдар мен философияның өзара байланысын ашады. Қазіргі уақытта ғылымдарды ажыратыңыз (сурет. 1.1) таным саласына, пәні мен әдісіне байланысты: 1) табиғат туралы – табиғи; 2) қоғам туралы – гуманитарлық және әлеуметтік; 3) ойлау және таным туралы – логика, гносеология, эпистемология және т. б.

Жоғары кәсіптік білім беру бағыттары мен мамандықтарының жіктеуішінде білім беру бағыттары бойынша магистрлік бағдарламалар (маманданымдар) тізбесімен: 1) жаратылыстану ғылымдары және математика (физика, химия, география, механика, биология, геология, экология және басқалар); 2) гуманитарлық және әлеуметтік-экономикалық ғылымдар (филология, философия, тарих, саясаттану, мәдениеттану, журналистика, психология, әлеуметтану, экономика, өнер, Дене шынықтыру, өнер және т. б.) бөлінген.); 3) Техникалық ғылымдар (құрылыс, сәулет, электроника, геодезия, телекоммуникация, металлургия, тау-кен ісі, радиотехника және басқалар); 4) ауыл шаруашылығы ғылымдары (агроинженерия, орман ісі, агрономия, зоотехника, ветеринария, балық аулау және т.б.). Таным әдісіне сәйкес ғылым - материалдық практика нәтижесінде немесе шындықпен тікелей байланыс арқылы алынған білімді тереңірек зерттейтін эмпирикалық ғылымдарға бөлінеді. Эмпирикалық ғылымның негізгі әдістері-бақылау, өлшеу және эксперимент. Эмпирикалық деңгейде тұрған ғылым фактілерді жинауға, оларды бастапқы жалпылауға және жіктеуге қатысты. Эмпирикалық таным ғылымға фактілерді береді, ал бізді қоршаған әлемнің тұрақты байланыстары мен заңдылықтары бекітіледі; – эмпирикалық мәліметтерді жалпылаудың нәтижесі болып табылатын теориялық білімге. Теориялық деңгейде эмпирикалық жағдайларды түсіндіруге және болжауға мүмкіндік беретін ғылым заңдары тұжырымдалады, яғни.құбылыстардың мәнін білу. Әрқашан теориялық білім эмпирикалық шындыққа сүйенеді. Тәжірибеге қатысты ғылымдар іргелі және қолданбалы болып бөлінеді. Іргелі ғылымдардың мақсаты – табиғаттың, қоғамның және ойлаудың негізгі заңдылықтарын тану, ал қолданбалы ғылымдар-ғылымның іргелі салалары қызметінің нәтижелерін іс жүзінде жүзеге асыру. Ғылым адамзат қоғамының дамуында үлкен рөл атқарады. Ол материалдық және рухани жағынан адам қызметінің барлық салаларына енеді. Ғылым тұжырымдамасы жаңа білім алу қызметін де, осы қызметтің нәтижесін де қамтиды, яғни. жалпы әлемнің ғылыми бейнесін құрайтын осы уақытқа дейін алынған ғылыми білімнің мөлшері. Ғылымның тікелей мақсаттары-ол ашқан заңдар негізінде оның зерттеу тақырыбын құрайтын шындық процестері мен құбылыстарын сипаттау, түсіндіру және болжау.